
گزارش «ایران» از رشد شاخص تولید صنعتی بورسی در شهریور برای چهارمین ماه متوالی
چرخ صنعت روی غلتک افتاد
رشد 6.2 درصدی شاخص تولید شرکتهای صنعتی بورسی در شهریور ماه امسال که آخرین وضعیت تولیدی حدود 300 شرکت بورسی را نشان میدهد حکایت از بهبود وضعیت تولید در کشور دارد
شاخص تولید صنعتی شرکتهای بورسی برای چهارمین ماه متوالی با رشد بالایی همراه شد. مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در گزارشی از رشد ۶.۲ درصدی شاخص تولید شرکتهای صنعتی بورسی در شهریورماه امسال نسبت به ماه مشابه سال قبل خبر داد. این درحالی است که این شاخص مهم پس از ثبت ماههای منفی، از خرداد ماه امسال صعودی شد و تا شهریورماه این روند ادامه داشته است.
براساس گزارش دفتر مطالعات اقتصادی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی با عنوان «پایش بخش حقیقی اقتصاد ایران در شهریورماه ۱۴۰۱ بخش صنعت و معدن» تحلیل روند رشد بخش صنعت از جنبههای مختلف، عاملی کلیدی در تحلیلهای خُرد و کلان اقتصادی و یکی از ارکان تصمیمگیری در حوزه اقتصاد است. شاخص تولید بخش صنعت بهدلیل تأثیر نوسانات سطح فعالیت صنعت بر بخشهای دیگر اقتصاد، بهعنوان یک شاخص مهم اقتصادی کوتاه مدت مورد استفاده قرار میگیرد.
شاخص تولید، فروش و قیمت صنایع بورسی از مطالعات ماهیانه ۳۰۲ شرکت بورسی استخراج میشود که نیمی از تولید کشور را دربرمیگیرد و با توجه به اینکه این شاخص با شاخص تولید صنعتی بانک مرکزی و مرکز آمار هم حرکت مناسبی دارد، با دقت زیادی میتواند تحولات بخش صنعت و معدن کشور را بهصورت ماهیانه رصد کند.
رشد مثبت 12 رشته فعالیت
طی شهریورماه ۱۴۰۱، شاخص تولید شرکتهای صنعتی بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل با افزایش ۶.۲ درصدی و نسبت به ماه قبل با افزایش ۱۵ درصدی مواجه شده است. دراین ماه در شاخص تولید نسبت به ماه مشابه سال قبل، ۱۲ رشته فعالیت افزایش و سه رشته فعالیت کاهش داشتهاند.
رشته فعالیتهای «خودرو و قطعات»، «محصولات فلزی بجز ماشینآلات و تجهیزات» و «فلزات پایه» بیشترین سهم را در افزایش شاخص تولید نسبت به ماه مشابه سال قبل و رشته فعالیتهای «شیمیایی (بجز دارو)»، «سیمان» و «غذایی و آشامیدنی بجز قند و شکر» بیشترین سهم را در کاهش شاخص تولید داشتهاند.
همچنین طی شهریورماه ۱۴۰۱ نسبت به ماه قبل، از بین ۱۵ رشته فعالیت صنعتی بورسی رشته فعالیتهای «خودرو و قطعات»، «غذایی و آشامیدنی بجز قند و شکر» و «فلزات پایه» بیشترین سهم را در افزایش شاخص تولید و رشته فعالیتهای «شیمیایی (به جز دارو)» و «محصولات فلزی به جز ماشینآلات و تجهیزات» بیشترین سهم را در کاهش شاخص تولید داشتهاند.
رشد بخش معدن از 40 درصد فراتر رفت
برپایه این گزارش، شاخص تولید شرکتهای معدنی بورسی هم نسبت به ماه مشابه سال قبل با افزایش ۴۰.۴ درصدی و نسبت به ماه قبل با افزایش ۵۱.۴ درصدی مواجه شده است.
این گزارش نشان میدهد، طی شهریورماه ۱۴۰۱، شاخص فروش شرکتهای صنعتی بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل با افزایش ۱۶.۶ درصدی و نسبت به ماه قبل با افزایش ۲۱.۳ درصدی مواجه شده است. در این ماه نسبت به ماه مشابه سال قبل ۱۰ رشته فعالیت افزایش در شاخص فروش و ۵ رشته فعالیت کاهش در شاخص فروش داشتهاند. رشته فعالیتهای «ماشینآلات و تجهیزات»، «تجهیزات برقی»، «خودرو و قطعات» و «کاشی و سرامیک» بیشترین سهم را در افزایش شاخص فروش نسبت به ماه مشابه سال قبل و رشته فعالیتهای «دارو»، «لاستیک و پلاستیک»، «چوب و کاغذ» و «سیمان» بیشترین سهم را در کاهش شاخص فروش داشتهاند.
همچنین در این ماه نسبت به ماه قبل، بیشترین سهم در افزایش شاخص فروش متعلق به رشته فعالیتهای «ماشینآلات و تجهیزات»، «تجهیزات برقی»، «خودرو و قطعات» و «غذایی و آشامیدنی بجز قند و شکر» و بیشترین سهم در کاهش شاخص فروش متعلق به رشته فعالیتهای «کاشی و سرامیک» و «چوب و کاغذ» بوده است.
شاخص فروش شرکتهای معدنی بورسی هم نسبت به ماه مشابه سال قبل با افزایش ۵۸.۶ درصدی و نسبت به ماه قبل با افزایش ۵۰.۲ درصدی مواجه شده است. در شهریورماه ۱۴۰۱ شاخص قیمت ماهیانه فعالیتهای صنعتی بورسی ۳.۱ درصد کاهش یافت و رشد نقطه به نقطه شاخص به ۴۰.۲ درصد رسید. شایان ذکر است میانگین سالانه شاخص قیمت ۵۴.۱ درصد افزایش یافته است، رشته فعالیتهای «دارو» و «سایر کانیهای غیرفلزی» بالاترین نرخ رشد ماهیانه را در شاخص قیمت داشتهاند.
ازمیان رشته فعالیتهای صنعتی، فلزات پایه نیز در شهریور امسال با رشد بالایی همراه شده است. شاخص تولید دراین رشته نسبت به ماه قبل 33.1 درصد افزایش داشته است. این شاخص در مقایسه با ماه مشابه سال قبل نیز رشد 17.9 درصدی را ثبت کرده است. طبق آمارهای ارائه شده رشد شش ماهه شاخص تولید فلزات پایه نسبت به شش ماهه سال قبل نیز8.8 درصد محاسبه شده است.
شاخص تولید صنعت خودرو و قطعات نیز در شهریور ماه نسبت به مرداد 29.1 درصد رشد داشته است. این درحالی است که این شاخص نسبت به ماه مشابه سال قبل و ششماهه امسال نسبت به شش ماهه سال قبل به ترتیب 28.5 درصد و 27.1 درصد بیشتر شده است.
روند تولید صنعتی درسالهای اخیر
رشد شاخص تولید صنعتی در چهار ماهه اخیر یعنی از خرداد تا شهریور روند صعودی به خود گرفته است.
مقایسه شاخص تولید صنعتی شرکتهای بورسی و آمار مرکزآمار از تولیدات صنعتی نشان میدهد بعد از کاهش قابل توجه تولید صنعتی در نیمه دوم سال 1397 و ابتدای سال 1398، رشد تولید این بخش از فصل چهارم 1398 روند صعودی به خود گرفته است و این روند صعودی تا خرداد 1400 ادامه داشته است. روند افزایشی رشد شاخص تولید در تابستان سال گذشته متوقف شده و تیر و مرداد به ترتیب به 3.1 درصد و صفر رسید. اما در پاییز دوباره روند رشد شاخص تولید صنعتی نزولی شد و درماههای پاییز سال گذشته به بازه منفی یک تا صفر درصد رسید. بهدنبال آن در دی و بهمن ماه سال گذشته رشد شاخص تولید صنعتی نسبت به سال قبل از آن به ترتیب به منفی 0.1 درصد و منفی 0.7 درصد رسید.
درادامه روند نزولی ملایم شاخص تولید صنعتی شرکتهای بورسی، این شاخص در اسفند ماه سال گذشته حدود 1.2 درصد کاهش یافت. بعد از کاهش بیش از 5 درصدی شاخص در فروردین ماه امسال، روند رشد این شاخص در دو ماه اردیبهشت و خرداد صعودی شد به طوری که در اردیبهشت رشد شاخص تولید صنعتی به نزدیک صفر درصد بازگشت و از خرداد ماه روند افزایشی رشد این شاخص شروع شد و در خرداد، تیر و مرداد به ترتیب 2.5، 5.8 و 6.7 درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد پیدا کرد. رشد مثبت بالای 6 درصد در مرداد ماه امسال در یک سال اخیر بیسابقه بوده است. طبق تازهترین آمارها، در شهریورماه امسال نیز این روند صعودی با نرخ 6.2 درصد تداوم پیدا کرده است.
براساس این گزارش، رشد تولیدی کالاهای مصرفی که از نیمه دوم سال 1399 تا انتهای سال 1400 همواره مثبت بوده در دو ماه ابتدایی سال 1401 منفی شده بود. اما در خرداد ماه رشد تولید این نوع محصولات مثبت شده و درتیرماه به رشد 5 درصدی رسید و درمرداد رشد این شاخص به نزدیک 9 درصد افزایش پیدا کرد.

صندوق بینالمللی پول گزارش داد
دولت سیزدهم رتبه جهانی ایران در تورم را ۴ پله بهبود داد
آمارهای صندوق بینالمللی پول از بهبود ۴ پلهای رتبه ایران در ردهبندی جهانی تورم در دولت سیزدهم خبر داده و اقتصادهای صنعتی و پیشرفته را بازندگان بزرگ مسابقه کنترل تورم در جهان معرفی کرده است.
به گزارش ایرنا، صندوق بینالمللی پول در جدیدترین برآورد خود از میزان تورم ۱۹۳ کشور جهان در سال ۲۰۲۲، از کاهش نرخ تورم ایران در این سال و بهبود رتبه ایران در میان کشورهای جهان از این نظر خبر داده است.
این نهاد بینالمللی نرخ تورم ایران در سالجاری میلادی را کمتر از ۴۰ درصد برآورد کرده است. نرخ تورم ایران از سال ۲۰۱۷ تا سال ۲۰۲۱ روندی صعودی داشته است و کارشناسان صندوق بینالمللی پول انتظار دارند در سال ۲۰۲۲ روند صعودی نرخ تورم ایران معکوس شود و در این سال تورم در ایران به ۳۹.۹۸ درصد کاهش یابد.
کاهش نرخ تورم ایران طی سال ۲۰۲۲ در حالی است که نرخ تورم جهانی افزایش داشته است و کشورهای اروپایی که سالها به نرخ تورم زیر ۳ درصد عادت کرده بودند، اکنون با نرخهای تورم دو رقمی دست و پنجه نرم میکنند.
همین مسأله باعث شده است رتبه ایران در ردهبندی جهانی کشورهای جهان از نظر نرخ تورم بهبود یابد. بر اساس آمار برآوردی صندوق بینالمللی پول، رتبه ایران از نظر نرخ تورم در سال ۲۰۲۲ دو پله نسبت به سال قبل بهبود پیدا کرده و در جایگاه نهم از این نظر قرار گرفته است، درحالی که در سال ۲۰۲۱ در رتبه هفتم قرار گرفته بود. در این سال نیز رتبه ایران در ردهبندی جهانی دو پله بهبود یافته بود.
بر این اساس، طی دو سال ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ رتبه ایران در ردهبندی جهانی نرخ تورم ۴ پله بهبود یافته و توانسته است ۴ کشور ترکیه، سریلانکا، یمن و سورینام را پشتسر بگذارد.
ترکیه که در سال ۲۰۲۰ تورم کمتر از ایران یعنی ۱۲.۲۷ درصد داشته در سال ۲۰۲۲ گرفتار تورم ۷۳ درصدی شده است. نرخ تورم سریلانکا در سال ۲۰۲۲ نسبت به سال ۲۰۲۰ بیش از ۱۱ برابر شده و از ۴.۳ درصد در این سال به ۴۸.۱ درصد در سال ۲۰۲۲ رسیده است. بیشترین نرخ تورم در میان کشورهای جهان بر اساس برآورد صندوق بینالمللی پول، در سال ۲۰۲۲ به زیمبابوه تعلق دارد. این کشور با تورم ۲۸۴ درصدی در این سال روبهرو است. ونزوئلا با نرخ تورم ۲۱۰ درصدی و سودان با تورم ۱۵۴ درصدی به ترتیب در رتبههای دوم و سوم از این نظر قرار گرفتهاند. ترکیه، آرژانتین، سریلانکا، سورینام و یمن نیز بالاتر از ایران قرار گرفتهاند.
نکته جالب توجه در گزارش صندوق بینالمللی پول، پرش اقتصادهای پیشرفته در ردهبندی جهانی تورم است بویژه اقتصادهای اروپایی که سالها ثبات و توسعهیافتگی خود را به رخ جهانیان کشیدهاند، اکنون در مسابقه کنترل تورم از بسیاری از کشورهای در حال توسعه عقب ماندهاند. آلمان بهعنوان بزرگترین اقتصاد اروپا طی دو سال گذشته در ردهبندی جهانی تورم ۶۲ پله بالا آمده و با تورم ۸.۴۵ درصدی در رتبه ۸۵ جهان از نظر تورم در سال ۲۰۲۲ قرار گرفته است. این کشور در سال ۲۰۲۰ در رتبه ۱۴۷ جهان قرار داشت.
امریکا در مبارزه با تورم از ۲۱ کشور جهان طی دو سال گذشته عقب افتاده است و در حالی که در سال ۲۰۲۰ در رتبه ۱۱۴ جهان از نظر نرخ تورم قرار داشت، در سال ۲۰۲۲ رتبهای بهتر از ۹۳ به دست نیاورده است.
کاهش تعداد زندانیان چک بلامحل از ۲۵۰۰ به ۱۱۳ نفر
با اجرای قانون جدید چک توسط بانک مرکزی و شبکه بانکی و اطلاعرسانی انجام شده، تعداد زندانیان با جرم چک بلامحل از ۲ هزار و ۴۸۸ نفر در سال ۹۶ به ۱۱۳ نفر در ۶ ماهه ۱۴۰۱ کاهش یافت.
به گزارش بانک مرکزی، تعداد زندانیان با جرم چک بلامحل در سال ۱۳۹۶ برابر دو هزار و ۴۸۸ نفر بود که این تعداد طی سالهای بعد از آن با روند نزولی مواجه بوده و در سال ۱۳۹۷ به یک هزار و ۷۲۰ نفر رسیده است.
همچنین این آمار در سال ۱۳۹۸ برابر ۹۵۰ نفر و سال گذشته که اولین سال اجرای قانون جدید چک است به ۴۲۷ نفر کاهش پیدا کرده است. آمار زندانیان چک بلامحل طی ششماهه سالجاری نیز ۱۱۳ نفر میباشد.
قانون جدید چک با در نظر گرفتن اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از صدور چک بلامحل مسیر مناسبی را برای احقاق حقوق ذینفعان چک در نظر گرفته به طوری که بر اساس آن صاحبان حساب و امضاکنندگان چک برگشتی از بسیاری از خدمات بانکی محروم میشوند.
صادرکنندگان چک برگشتی امکان افتتاح هرگونه حساب و صدور کارت بانکی جدید ندارند، موجودی تمامی حسابها و کارتهای بانکی آنها به اندازه مبلغ کسری چک مسدود میشود، هیچگونه تسهیلات بانکی، ضمانتنامه و اعتبار اسنادی ارزی یا ریالی به آنها پرداخت نمیشود و پس از برگشت خوردن اولین چک نیز امکان ثبت چک جدید در سامانه صیاد ندارند.
بر همین اساس و با توجه به سختگیری قانون در خصوص صدور چک بلامحل و اجرایی شدن مفاد آن توسط بانک مرکزی و شبکه بانکی، شاهد کاهش قابل ملاحظه در آمار زندانیان با جرم چک بلامحل هستیم در حالی که پیش از اجرای این قانون بیشترین آمار زندانیان جرایم غیرعمد به زندانیان مرتبط با موضوع چک اختصاص داشت.
همچنین تعداد چکهای برگشتی جدید در مقایسه با چکهای قدیم تفاوت معناداری دارد به طوری که بر اساس آخرین آمار منتشرشده طی مردادماه سالجاری ۱۲.۸ درصد چکهای طرح قدیم برگشت شدند در حالی که تنها ۷.۹ درصد چکهای طرح جدید برگشت شده است.